05.11DIY Κινηματόγραφος…
Όπως παλιά, όπου στην πλατεία του χωριού μαζεύονταν όλοι για να δουν την "νέα μεγάλη επιτυχία", που ντελάλιζε λίγο πιο νωρίς το φορτηγάκι με την μηχανή φορτωμένη. Πριν αρκετά χρόνια είχα δει Τα Τσακάλια , με σεντόνι για οθόνη, σκαμνάκι, στραγάλια και την παρέα να κρυφοκοιτάζει πίσω από το παραβάν, που μάταια προσπαθούσε να κρύψει το έργο, από τους τσαμπατζήδες. Η μηχανή, σαν μηχανή του χρόνου, ήταν βέβαια αναλογική με μπομπίνες, αλλά δυστυχώς πέρα από τον ήχο της, θωλές είναι οι υπόλοιπες εικόνες!
Στο θέμα μας, η κινηματογραφική εμπειρία είναι κατά κοινή ομολογία, εντυπωσιακή. Στο πληθωρικό του θεάματος συμβάλλουν κατά κύριο λόγο, δύο παράγοντες, εκπορευόμενοι από δύο βασικές αισθήσεις. Ήχος και Εικόνα. Η εμπειρία ολοκληρώνεται από πολλά άλλα (...), νομίζω όμως ότι τα προαναφερθέντα, είναι αν θέλετε, τα βασικά.
Πώς μπορεί κάποιος να έχει ένα σύστημα οικιακού κινηματογράφου? Τα διαφημηστικά φυλλάδια κάθε κυριακή, κατακλύζουν τα τραπέζια μας, ενώ το ερώτημα παραμένει: Πόσο κοστίζουν?
Το πρόβλημα τίθεται σαν συνάρτηση του κόστους και της επιδίωξης για ένα αξιοπρεπές σύστημα. Αν σε όλα αυτά προσθέσουμε και την μανία ιδιοκατασκευής, τότε μπορεί να φτάσουμε κάπου.
Στόχος, μεγάλη εικόνα και μικρό κόστος, αλλά και εμπιστοσύνη στις κατασκευαστικές ικανότητες του ιδιοκατασκευαστή. Λύση: Ιδιοκατασκευή προτζέκτορας, ή ορθότερα προβολλικού οπτικού συστήματος.
Αρχή...
Κάπου στο διαδίκτυο έπεσε το μάτι μου και εν συνεχεία ανακάλυψα ότι πολλοί άνθρωποι έχουν κατασκευάσει μόνοι τους προτζέκτορες με εξαιρετικά αποτελέσματα. Ο λόγος είναι απλός:
Ακολουθούν την ίδια φυσική αρχή λειτουργείας, με υλικά και αντικείμενα που είναι ήδη διαθέσιμα σε εμάς.
Οι LCD projectors χρησιμοποιούν μια πηγή φωτός, ένα panel υγρών κρυστάλλων που διαμορφώνει το φως οδηγούμενο απο κατάλληλο κύκλωμα, και τέλος ένα σύστημα φακών που συγκεντρώνει το διαμορφωμένο φως και προβάλλει την εικόνα σε κάποιο στόχο-οθόνη.
Οι TFT οθόνες λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο, μόνο που δεν χρειάζονται συστήματα φακών, καθώς το πάνελ φωτίζεται ομοιόμορφα και η σχετική θέση του χρήστη είναι απέναντι από την οθόνη.
Κάπως έτσι αποφάσισα και εγώ να κάνω το πρώτο βήμα σε αυτό το εγχείρημα θεωρώντας ότι θα μπορούσα να έχω ένα καλό αποτέλεσμα σε χαμηλό κόστος.
Κατασκευή:
Κατ'αρχάς χρειαζόμαστε μια οθόνη TFT, στην περίπτωσή μου χρησιμοποίησα την Ilyama ProLite E380S. Τους φακούς που χρειάστηκα τους παρήγγειλα από το Lumenlab χωρίς κανένα απολύτως πρόβλημα (τελωνείο κλπ). Το σύστημα φωτισμού μπορείτε να το βρείτε σε ηλεκτρολογικά μαγαζιά. Πρόκειται για ένα σύστημα φωτισμού που ονομάζεται Metal Halide και χρειαζόμαστε λάμπα της τάξης των 400Watt. Το σύστημα φωτισμού αποτελείται από τα εξής επι μέρους κομμάτια (που μπορείτε να βρείτε έτοιμα συνδεδεμένα για να μην παίξετε με υψηλές τάσεις
) :
- εκκινητής
- πυκνωτής
- μετασχηματιστής
- λάμπα
- κατάλληλη καλωδίωση που αντέχει σε υψηλές θερμοκρασίες
Η λάμπα, είναι αντίστοιχη με αυτές που χρησιμοποιούνται στον φωτισμό γηπέδων, με αποτέλεσμα να παράγει αρκετή θερμότητα. Χρειαζόμαστε ανεμιστήρες για να ψύχουν το χώρο που βρίσκεται η λάμπα. Τέλος το κουτί κατασκευάστηκε από MDF.
Στις φωτογραφίες παρακάτω μπορείτε να δείτε τα βήματα υλοποίησης του προτζέκτορα. Επειδή κοντεύει να παρέλθει 5ετία από εκείνο το εγχείρημα (ναι, υπάρχουν και άλλα, καλύτερα!), θα επικεντρωθώ σε ορισμένα βασικά σημεία, κατασκευαστικά ή μη:
- Η εικόνα είναι πολύ υψηλής ανάλυσης, καθώς εξαρτάται από την ανάλυση της οθόνης που χρησιμοποιείται. Στην περίπτωσή μου είναι 1024x768. Με οθόνη υψηλότερης ανάλυσης μπορούμε να δούμε και High definition κλπ κλπ
- Η λάμπα που χρησιμοποιούμε έχει πολύ μεγάλη διάρκεια ζωής και είναι εξαιρετικά φτηνή για την αντικατάστασή της. Σε εμπορικούς προτζέκτορες που μπορεί να βρούμε και φτηνούς ως μεταχειρησμένους, πολλές φορές το κόστος αντικατάστασης της λάμπας υπερκαλύπτει το κόστος αγοράς του ίδιου του προτζέκτορα. Ενδεικτικά αναφέρω ότι η λάμπα που χρησιμοποιώ έχει περίπου 10.000 ώρες ζωής και κοστίζει από 35-50 ευρώ.
- Το κουτί βγήκε λίγο μεγάλο και βαρύ... είναι φαίνεται η μοίρα όλων των πρωτοτύπων! Για να μπορούμε να διεκδικήσουμε το καλύτερο στην επόμενη έκδοση!
- Στο παραπάνω πρόβλημα έχουν δωθεί πολλές λύσεις, οδηγώντας τη φαντασία από την κατασκευή και στο χώρο του design. Παραδείγματα μπορείτε να βρείτε πολλά στο διαδίκτυο και στα φόρουμ που παραθέτω στο τέλος.
- Έχει εξαιρετικά μεγάλο άνοιγμα φακού, το οποίο σημαίνει ότι σε 4 μέτρα απόσταση του προτζέκτορα από τον τοίχο προβολής, πέτυχα διαγώνιο 130 ιντσών.
- Κόστισε περίπου όσο ένας μεταχειρισμένος προτζέκτορας, χωρίς τη λάμπα.
- Έμαθα πάρα πολλά κατά τη διαδικασία, και βέβαια, για αρκετό καιρό είχα εναν hand-made προτζέκτορα στο σαλόνι μου!
- Σε συνδυασμό με ένα φτηνό μεν, αλλά ικανοποιητικό σύστημα ήχου 7.1 ηχείων, είχα ένα αρκετά εντυπωσιακό αποτέλεσμα!
Θα ακολουθήσουν και άλλα στην περιπέτεια της μεγάλης εικόνας και πιο εμπεριστατωμένα. Οπότε διάφορα θέματα, τεχνικής κυρίως φύσης θα καλυφθούν σε επόμενα posts.
Πάνω από όλα όμως, το μεγαλύτερο μάθημα από αυτή την εμπειρία, ήταν το proof-of-concept, η υλοποίηση μιας τολμηρής (για τα τότε δεδομένα) ιδέας και στο κάτω κάτω, ότι έβλεπα ταινίες και καμιά φορά έπρεπε να γυρίζω το κεφάλι για να διαβάσω όλους τους υπότιτλους (ναι ήταν λίγο υπερβολικό).
Μπορείτε να δείτε:
- Το φόρουμ του Lumenlab που έχει πολλές υλοποιήσεις και παραδείγματα. Ιδέες και συμβουλές.
- Το diyAudio όπου εκτός από τα πολλά projects γύρω από μουσική, έχει και μεγάλη κοινότητα για την κινούμενη εικόνα!
Μέχρι την επόμενη δημοσίευση επί του θέματος, ευχαρίστως απαντώ σε ερωτήσεις όπου μπορώ!
Πρέπει να ευχαριστήσω ιδιαίτερα το Γιάννη και τη Σταυρούλα. Χωρίς αυτούς δεν θα είχε γίνει πραγματικότητα αυτό που μέχρι κάποια στιγμή ήταν απλά μια ιδέα.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Σε κάθε περίπτωση βεβαιωθείτε ότι πληρείτε όλους τους κανονισμούς και τους κανόνες ασφαλείας όταν δουλεύετε με υψηλές τάσεις. Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος ηλεκτροπληξίας.


Άντε να περάσεις από το σπίτι (πριν αναγκαστούμε να αλλάξουμε) να σου δείξω και εγώ το δικό μου. Να τα βγάλουμε να τα μετρήσουμε δηλαδή.
[Reply]
May 13th, 2009 at 00:16
Γεια σου Αντώνη
Μπορείς να κάνεις ένα πρόχειρο υπολογισμό, ποσο περίπου θα κοστίσει αυτή η αυτοσχέδια κατασκευή αν επιχειρήσω να την εφαρμόσω;
Υπέθεσε ότι έχουμε το κύκλωμα της οθόνης(a way of getting the image δλδ), τα υπόλοιπα;
[Reply]
porfyros
Reply:
January 10th, 2011 at 22:56
Γεια σου Στέλιο,
Κοίτα, ένας πρόχειρος υπολογισμός είναι δύσκολος (πάνε και 5 χρόνια…:D), καθώς από ότι είδα τα περισσότερα από τα πράγματα που χρησιμοποίησα έχουν αλλάξει! Δεδομένης της οθόνης, θα έλεγα 200-300 ευρώ, ανάλογα με το πόσα υλικά μπορείς να βρεις έτοιμα και το τεχνικό σου επίπεδο!
Υπάρχουν και άλλες λύσεις βέβαια, ανάλογα με το πόσο θες να εμπλακείς! Για παράδειγμα, ένα έτοιμο κιτ, όπως αυτό με high definition κάνει 400€.
Μια άλλη λύση μπορεί να είναι να “πειράξεις” έναν παλιό εμπορικό προτζέκτορα. Γενικά το πρόβλημα είναι οι λάμπες, οπότε αν μπορέσεις να αλλάξεις τη λάμπα και να βάλεις κάτι σε LED, ίσως να γλιτώσεις χρόνο/κόπο και με ελαφρώς πιο επαγγελματικό αποτέλεσμα
Αν έφτιαχνα έναν προτζέκτορα σήμερα, θα απαντούσα πρώτα στις παρακάτω ερωτήσεις:
- θέλω high-definition;
- όγκος/βάρος;
- τη διαγώνιο μπορώ να έχω σπίτι μου χωρίς να στραβολαιμιάζω,
- τί θέλω να μάθω μέσα από τη διαδικασία.
Τί θες να φτιάξεις αλήθεια;;;
[Reply]
January 10th, 2011 at 12:49
Γεια σου Αντωνη
Απωτερος σκοπος ειναι ενας προτζεκτορας που να ειναι αρκετα ισχυρος για να μπορεις να τον χρησιμοποιησεις και σε μεγαλυτερες αιθουσες απο τι το σαλονι (πχ μικρο αμφιθεατρο(αρκετα μικρο)). (Ειμαι απο τη πρωην γειτονια σου, στο τuc χανια ..
Οχι χαι-ντεφ, διαγωνιος λογικα θα ειναι οκ οσο και ναναι(αρκει να μην ειναι και 40 ιντσες… πιο μεγαλος.. )
Απλα ηθελα να δω πανω κατω ποσο παει το εγχειρημα αν ειναι 200-300 ευρω θα δω μηπως μπορω να βρω και τπτ αλλο ετοιμο. Φανταζομαι τα 400 ευρω ετοιμο κiτ ειναι για σπιτι μονο ε… ?
[Reply]
porfyros
Reply:
January 20th, 2011 at 14:37
Χαιρετίσματα στα Χανιά!
Νομίζω ότι τώρα μπορούμε να δούμε καλύτερα τα θετικά/αρνητικά! Όπως προσπάθησα να περιγράψω και στο ποστ, ο προτζέκτορας βασίζεται στην LCD τεχνολογία. Αυτό σημαίνει ότι μόνο το LCD πάνελ, απορροφά το 60-70% του φωτός. Αν υπολογίσεις ένα 15% από τα οπτικά και την πηγή φωτός που έχει σαφώς μεγαλύτερες διαστάσεις (οπότε και δεν μιλάμε για σημειακή πηγή φωτός), στην έξοδό σου θα βγάζεις μεταξύ 8-12% του συνολικού φωτός.
Πρακτικά, χρησιμοποιούμε μια πολύ ισχυρή λάμπα (αυτές χρησιμοποιούν στα γήπεδα!) αλλά και πάλι η φωτεινότητα είναι περιορισμένη. Σε ένα δωμάτιο με περιορισμένο φωτισμό, έχεις ανεκτά αποτελέσματα, αλλά σε οτιδήποτε πιο φωτεινό η εικόνα είναι πολύ ασθενής. Αν λάβουμε υπόψην τις επιδόσεις των DLP προτζεκτόρων, που παίζουν ακόμα και σε φωτεινό δωμάτιο, τότε δεν τίθεται ούτε θέμα σύγκρισης.
Ένα δεύτερο πρόβλημα στη χρήση εκτός σπιτιού, είναι ότι έχεις περιορισμένη δυνατότητα ρύθμισης του κάδρου. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο προτζέκτορας θα πρέπει να τοποθετηθεί σε συγκεκριμένη απόσταση και γωνία από το σημείο προβολής. Αυτό αρκετές φορές σε αμφιθέατρα κλπ, είναι προβληματικό ακόμα και με εμπορικούς προτζέκτορες.
Πού κερδίζει ο DIY ; Τώρα μπορείς να έχεις μεγαλύτερες αναλύσεις και HD χωρίς να πληρώσεις μια περιουσία. Επίσης το κάδρο, η διαγώνιος δηλαδή, μπορεί να είναι πολύ εντυπωσιακή!
Κάτι τελευταίο, είναι ότι γενικά DIY με πολύ μεγάλα ρεύματα (η λάμπα μόνο μπορεί να είναι 400 Watt και δουλέυει με πολύ υψηλές τάσεις) και δημόσιες προβολές, δύνανται να συνοδευτούν από δυσάρεστες εκπλήξεις!
Προσωπικά, θα προσπαθούσα να βρω κάποιον μεταχειρισμένο εμπορικό χωρίς λάμπα και θα προσπαθούσα να βάλω άλλη πηγή φωτός, π.χ. LED!
[Reply]
January 17th, 2011 at 03:56